Bếp chay có một lợi thế mà bếp mặn không có: nguyên liệu của nó vốn đã nhiều màu. Cà rốt cam, nấm nâu, rau xanh, ớt đỏ, đậu hũ trắng — cả bảng màu nằm sẵn trong rổ. Vấn đề là phần lớn người nấu bày món theo cách đơn giản nhất là đổ ra đĩa, và cả bảng màu đó lẫn vào nhau thành một đống. Mấy nguyên tắc bày rất đơn giản làm bàn ăn khác hẳn mà không tốn thêm chút công nào.
Phối màu
Bày ba màu trên một đĩa là vừa. Nhiều hơn thì rối.
Một màu chính, một màu phụ, một điểm nhấn. Cấu trúc đơn giản.
Xanh làm nền, cam hoặc đỏ làm điểm nhấn. Cặp phổ biến nhất.
Đừng trộn đều các màu. Xếp thành vùng.
Xếp thành vùng thì mỗi màu nổi lên. Trộn đều thì thành màu nâu.
Xếp xen kẽ theo hàng cũng đẹp. Cho món cắt lát.
Rắc rau thơm xanh lên món màu nâu. Cách nhanh nhất.
Vài lát ớt đỏ lên món màu nhạt. Cũng vậy.
Mè trắng hoặc mè đen rắc lên. Điểm nhấn nhỏ.
Hành phi vàng lên món màu sẫm. Vừa màu vừa mùi.
Đĩa trắng làm nền tốt nhất. Mọi màu nổi lên.
Đĩa hoa văn thì món bị lẫn. Trừ khi món một màu.
Xếp thành vùng thay vì trộn đều là nguyên tắc bày quan trọng nhất và nó không tốn thêm giây nào. Cùng nguyên liệu, cùng lượng, mà đĩa trông khác hẳn.
Một nhúm rau thơm xanh trên món màu nâu là cách cứu mọi đĩa món nhìn chán. Nó mất ba giây và nó cũng thêm mùi.
Độ cao và khoảng trống
Món xếp có độ cao thì trông ngon hơn. Không dàn phẳng.
Xếp chồng nhẹ ở giữa, thấp dần ra ngoài. Cấu trúc cơ bản.
Xếp lớp như vảy cá cho món cắt lát. Vừa cao vừa gọn.
Cuốn thì bày đứng. Cao và đẹp.
Xiên que thì xếp song song. Gọn và có nhịp.
Chừa khoảng trống quanh mép đĩa. Món không tràn ra mép.
Đĩa đầy tới mép thì trông vụng. Dù nhiều món.
Chừa khoảng hai centimet mép. Con số tham khảo.
Đĩa lớn với lượng vừa trông sang hơn đĩa nhỏ chất đầy. Nguyên tắc.
Nhưng ở bữa gia đình thì đầy đặn quan trọng hơn. Cân nhắc theo dịp.
Bày hai phần ba đĩa là mức cân bằng. Vừa đẹp vừa đủ.
Bổ sung thêm thay vì bày đầy từ đầu. Giữ đĩa luôn đẹp.
Chừa mép đĩa là chi tiết phân biệt đĩa bày và đĩa đổ ra. Nó không làm giảm lượng thức ăn vì bạn bổ sung được.
Bày hai phần ba đĩa rồi bổ sung là cách vừa đẹp vừa không thiếu. Nó cũng giữ cho đồ ăn không bị bày ra quá lâu.
Chọn đĩa
Đĩa trắng trơn là lựa chọn an toàn nhất. Món nổi lên.
Đĩa màu sẫm làm nổi món màu sáng. Đậu hũ, nấm trắng.
Đĩa gỗ hoặc tre cho món khô. Ấm và mộc.
Đĩa nông cho món khô. Nhìn thấy hết.
Bát sâu cho món nước. Đúng vai trò.
Đĩa lớn cho món chính. Đĩa nhỏ cho món phụ.
Cùng bộ thì bàn trông gọn. Quan trọng hơn đĩa đẹp.
Đĩa hình tròn thì quen mắt. Đĩa dài thì hiện đại.
Rổ tre lót lá cho rau sống. Rất hợp bữa Việt.
Lá chuối lót đĩa cho món cỗ. Cách truyền thống.
Nồi đất bưng thẳng lên bàn. Vừa giữ nóng vừa đẹp.
Không cần mua đĩa mới. Dùng thứ có sẵn cho đúng vai trò.
Đĩa cùng bộ quan trọng hơn đĩa đẹp. Mười cái đĩa bình thường cùng màu cho bàn gọn hơn mười cái đĩa đẹp mỗi cái một kiểu.
Nồi đất và rổ tre bưng thẳng lên bàn là cách bày vừa tiện vừa hợp với món Việt. Không phải món nào cũng cần chuyển sang đĩa.
Trang trí đơn giản
Rau thơm là thứ trang trí tốt nhất. Vừa đẹp vừa ăn được.
Một nhánh ngò rí hoặc vài lá húng. Đủ.
Ớt cắt khoanh hoặc tỉa hoa. Điểm đỏ.
Cà rốt tỉa hoa đơn giản. Không cần cầu kỳ.
Dưa leo cắt lát xếp quạt. Nhanh và đẹp.
Cà chua bi cắt đôi. Màu và tươi.
Mè rang rắc lên. Điểm nhấn nhỏ.
Hành phi rắc lên món kho. Vừa màu vừa mùi.
Lát chanh cắt đôi bày cạnh. Vừa trang trí vừa dùng.
Trang trí phải ăn được. Nguyên tắc.
Đừng trang trí thứ không ai ăn. Lãng phí và giả.
Trang trí sát giờ. Rau thơm héo nhanh.
Trang trí phải ăn được là nguyên tắc đơn giản mà nó loại bỏ mọi thứ cầu kỳ không cần thiết. Rau thơm, ớt, chanh và mè đều vừa đẹp vừa có việc.
Cầu kỳ trong trang trí không làm món ngon hơn và nó lấy đi thời gian mà bạn cần cho việc khác. Ba giây rắc rau thơm hiệu quả hơn mười phút tỉa hoa.
Bày cho bữa đông người
Bày nhiều đĩa nhỏ hơn ít đĩa lớn. Bàn dài thì ai cũng với tới.
Đĩa nhỏ cũng trông đầy hơn. Cùng lượng.
Bày món cùng loại ở hai phía. Không phải chuyền.
Bày theo nhóm để người ăn biết thứ tự. Với bàn lẩu.
Cao thấp xen kẽ trên bàn. Bàn không phẳng lì.
Dùng giá đỡ hoặc bát úp ngược tạo độ cao. Mẹo đơn giản.
Đặt món màu đậm cạnh món màu nhạt. Cả bàn có nhịp.
Không đặt hai món cùng màu cạnh nhau. Nhắc lại.
Chừa khoảng trống trên bàn. Bàn kín mít thì ngột.
Bổ sung món giữa bữa bằng đĩa mới. Bàn luôn tươi.
Một bình hoa nhỏ hoặc nến nếu muốn. Không bắt buộc.
Bàn gọn và sáng quan trọng hơn trang trí. Nguyên tắc.
Cao thấp xen kẽ là cách làm một bàn nhiều món trông có nhịp thay vì phẳng lì. Chỉ cần úp một cái bát xuống rồi đặt đĩa lên là được.
Chừa khoảng trống trên bàn quan trọng hơn bày thêm món. Bàn kín mít thì trông ngột và khách cũng không có chỗ đặt bát.
