Ngày có cỗ là ngày mà bếp nhà làm việc ở mức mà nó không được thiết kế cho: nồi lớn hơn, dầu nhiều hơn, nhiều người đi lại hơn, và mọi người đều vội. Đó cũng là ngày xảy ra nhiều tai nạn bếp nhất, và phần lớn trong số đó thuộc về vài kiểu rất cụ thể. Biết trước mấy kiểu đó rồi đặt ra vài quy tắc trước khi bắt tay thì gần như tránh được hết.
Bưng nồi nặng
Nồi đầy mười lít nặng hơn mức một người bưng an toàn. Con số thật.
Đừng bưng nồi đầy. Múc bớt ra trước.
Múc ra nồi nhỏ rồi bưng hai lần. An toàn hơn nhiều.
Hai người bưng thì phải cùng nhịp. Đếm một hai ba.
Dọn đường đi trước khi bưng. Không có gì dưới chân.
Sàn bếp ngày cỗ thường ướt và trơn. Lau ngay khi đổ.
Đi giày hoặc dép có đế bám. Không đi chân trần.
Dùng găng lót khô. Găng ướt dẫn nhiệt rất nhanh.
Găng ẩm gây bỏng dù cầm nồi không quá nóng. Điểm ít ai biết.
Báo trước khi bưng đồ nóng qua chỗ đông. Nói to.
Không bưng nồi nóng qua chỗ trẻ con. Nguyên tắc.
Đặt nồi xuống nơi đã dọn trống. Không tìm chỗ khi đang bưng.
Găng lót ẩm là nguyên nhân bỏng mà rất ít người biết. Nước dẫn nhiệt nhanh hơn không khí nhiều lần nên găng ướt gần như vô dụng.
Múc bớt ra rồi bưng hai lần luôn tốt hơn bưng một lần nồi đầy. Mất thêm hai phút và nó loại bỏ hẳn tình huống nguy hiểm nhất của ngày nấu cỗ.
Dầu chiên lượng lớn
Chiên lượng lớn là việc nguy hiểm nhất trong bếp. Hơn cả nồi nước sôi.
Chảo chỉ đổ dầu tối đa một phần ba. Dầu nở khi nóng.
Dầu đầy thì trào khi thả đồ vào. Và bắt lửa.
Nguyên liệu phải thật ráo trước khi thả. Nước gặp dầu nóng thì nổ.
Thả nhẹ và thả xa người. Không thả từ trên cao.
Thả từng ít một. Không đổ cả rổ.
Đổ cả rổ thì dầu trào và nhiệt tụt. Hai vấn đề.
Không rời chảo dầu đang nóng. Không bao giờ.
Không để trẻ con lại gần chảo dầu. Quy tắc cứng.
Nếu dầu bắt lửa thì tắt bếp và đậy vung. Không đổ nước.
Đổ nước vào dầu cháy làm lửa bùng lên rất mạnh. Điều quan trọng nhất phải nhớ.
Có vung kim loại vừa chảo để sẵn. Dụng cụ chữa cháy tốt nhất.
Tuyệt đối không đổ nước vào chảo dầu đang cháy. Đây là quy tắc mà mọi người trong bếp phải biết, và nó phải được nói ra trước chứ không phải lúc có sự cố.
Để sẵn một cái vung kim loại vừa chảo bên cạnh khi chiên lượng lớn. Đậy lại là lửa tắt vì hết oxy, và đó là cách xử lý duy nhất an toàn.
Trẻ con và người đi lại
Bếp ngày cỗ không phải chỗ cho trẻ con. Quy tắc rõ ràng.
Nói trước với cả nhà. Không nhắc giữa chừng.
Giao cho ai đó trông trẻ ở phòng khác. Vai trò thật.
Trẻ muốn phụ thì cho việc ở bàn xa bếp. Nhặt rau, xếp đĩa.
Không để trẻ bưng đồ nóng. Dù chúng muốn giúp.
Quay cán chảo vào trong. Trẻ không với được.
Không để dao ở mép bàn. Rơi xuống chân.
Không để dây điện thõng xuống. Trẻ kéo.
Người không phận sự thì mời ra khỏi bếp. Nói nhẹ nhàng.
Bếp đông người thì va chạm là chuyện chắc chắn xảy ra. Càng ít người càng an toàn.
Chỉ những người có việc mới ở trong bếp. Nguyên tắc.
Người phụ đứng chờ thì cho việc hoặc mời ra. Đừng để họ đứng giữa lối.
Giao cho một người trông trẻ ở phòng khác là vai trò thật chứ không phải việc phụ. Ngày cỗ là ngày trẻ con hiếu kỳ nhất và người lớn bận nhất.
Quay cán chảo vào trong là thói quen nên có quanh năm chứ không chỉ ngày cỗ. Nó không tốn gì và nó tránh được một trong những tai nạn bếp phổ biến nhất với trẻ nhỏ.
Điện và ga
Không cắm hai thiết bị nhiệt vào một ổ. Nhắc lại vì quan trọng.
Sờ ổ cắm giữa buổi. Nóng là ngắt bớt.
Không dùng ổ kéo dài mỏng cho thiết bị nhiệt. Dây cháy.
Đi dây sát tường và cố định. Không vắt qua lối đi.
Không để dây điện gần nước. Bếp nhiều nước.
Tay ướt thì không chạm ổ cắm. Nguyên tắc cơ bản.
Kiểm bình ga và dây ga trước ngày cỗ. Không kiểm lúc đang nấu.
Ngửi thấy mùi ga thì tắt bếp và mở cửa. Không bật đèn hay quạt.
Bật công tắc điện có thể tạo tia lửa. Điều nhiều người không biết.
Khoá van ga sau khi nấu xong. Thói quen.
Có bình chữa cháy trong nhà. Và biết nó ở đâu.
Nói cho mọi người biết bình chữa cháy ở đâu. Trước khi bắt đầu.
Khi ngửi thấy mùi ga thì tuyệt đối không bật hay tắt bất cứ công tắc điện nào. Tia lửa từ công tắc là nguồn cháy, nên việc cần làm là khoá van và mở cửa.
Nói cho mọi người biết bình chữa cháy ở đâu trước khi bắt đầu nấu. Ba mươi giây, và nó chỉ có ích khi được nói trước chứ không phải lúc có chuyện.
Khi có sự cố
Bỏng nhẹ thì xả nước mát mười lăm phút. Xử lý đầu tiên.
Nước mát chứ không phải nước đá. Đá làm tổn thương thêm.
Không bôi kem đánh răng hay nước mắm lên vết bỏng. Làm nặng thêm.
Không chọc vỡ bọng nước. Nhiễm trùng.
Bỏng rộng hoặc bỏng sâu thì đi viện. Không tự xử lý.
Đứt tay thì rửa sạch và ép cầm máu. Băng lại.
Vết sâu hoặc chảy nhiều máu thì đi viện. Không cố nấu tiếp.
Dầu cháy thì tắt bếp và đậy vung. Không đổ nước.
Cháy lan thì ra ngoài và gọi cứu hoả. Không cố dập.
Có hộp sơ cứu trong nhà. Và biết nó ở đâu.
Dừng việc lại khi có người bị thương. Món ăn không quan trọng bằng.
Không ai nên nấu tiếp với tay đang chảy máu. Cả vì vệ sinh lẫn vì an toàn.
Phản xạ hay gặp nhất khi có người bị thương trong bếp ngày cỗ là cố làm nốt cho xong. Đó là lúc dễ xảy ra tai nạn thứ hai.
Không bôi bất cứ thứ gì lên vết bỏng ngoài nước mát. Kem đánh răng, nước mắm hay mỡ đều làm vết bỏng nặng thêm và làm việc điều trị khó hơn.
